Zmakanje stipendiatow a stipendiatkow Załožby za serbski lud 2015

In Leipzig kann man, mit der Unterstützung eines Stipendiums der Stiftung für das sorbische Volk, Sorbisch studieren. Die Dauer des Stipendiums umfasst 9 Monate. Das Stipendium hat eine langjährige Tradition und im vergangenem Jahr trafen sich in Bautzen ehemalige Stipendiaten. Der Artikel beinhaltet einige ihrer Geschichten und Berichte.

Załožba za serbski lud jo mjazy drugim teke zagronita za promociju serbšćiny we wukraju a za stipendiumy studentam ze słowjańskich krajow. Taki stipendium dajo wukrajnym studentam móžnosć dwa semestra w Lipšćańskem Instituśe za sorabistiku mimo dolno- a
górnoserbskeje rěcy teke stawizny a kulturu Serbow studěrowaś. Take zmakanje njejo se organizěrowało prědny raz, pśeto južo w lěśe 2001 a 2009 su se w Budyšynje stipendiaty zmakali. Na lětosnem zmakanju stipendiatow jo se wobźěliło 16 wót nagromadu 46 stipendiatow z Pólskeje, Čechojskeje, Serbiskej, Ukrainskeje, Słowakskeje a Słowjeńskeje a td. ako su wót 1996 do 2014 stipendum wót Załožby dostali. Na zmakanju su wšykne serbski powědali a se wjaselili teke raz te stipendiaty z drugich lětnikow zeznaś.

Stip1
Stipendiaty lěta 1996-2013 z sobuźěłaśerku Załožby za serbski lud kn. Mošoweju w Serbskem muzeumje w Budyšynje

 

Kak jo pópšawem k spěchowanju studěrujucych z wukraja dojšło?

W lěśe 1996 jo se projekt jano na jadno lěto spěchował, a to za tśoch stipendiatow. Rezultat
jo był taki dobry, až su se rozsuźili teke nadalej spěchowaś. W běgu 19 lět stipendiuma wót Załožby jo se 46 studěrujucych na programje wobźěliło. Ten wědomostny dorost z wukraja jo wjelgin wažny za wuwiśe sorabistiskeje wědomnosći, ale teke moderneje serbskeje kultury. Wjele z pjerwjejšnych stipendiatow statkujo źinsa aktiwnje za to serbske. Jich mjenja su derje znate: Lechosław Jocz a Tomasz Derlatka z Pólskeje ako teke Kamil Štumpf z Českeje su na wědomnostnem pólu a wósebnje na pólu dolnoserbskeje rěcywědy a literarneje wědomnosći wjele wugbali. M. Szczepański, E. Deutsch, V. Zakar, Stanislav Tomčík a H. Stefanowa źěłaju mjaztym w serbskich institucijach.

Zmakanje a woblica stipendiatow

Na prědnem dnju jo se wótměł wótwórjeński kolokwium, na kótaremž su se wšake pśednoski źaržali: Viktor Zakar jo powědał wó stawiznach źenika Rozhlad; Emilia Deutsch jo pśedstajiła temu stereotypow wó žeńskich w serbskich, českich, pólskich a nimskich pśisłowach; Jakub Sokoł jo pśednosował wó stawiznach serbskeje politiki a jeje pśichoźe; Matej Šekli jo powědał wó wudaśu swójich nowych knigłow za studenty słowjańskich rěcow; H. Stefanowa jo pśirownowała górnistwo w Łužicy z tym na Donbassu a Marcin Szczepański jo w swójom referaśe tematizěrował wuwiśe portala dolnoserbski.de a źinsajšne projekty w Serbskem instituśe w měsće.

Stip2
Marcin Szczepański, sobuźěłaśeŕ Serbskego instituta w Chóśebuzu pśed Serbskim domom w Budyšynje

Na wót Załožby spěchowany studium jo Marcin Szczepański pśišeł 1999. Ten stipendium běšo jomu swój cas pórucyła prof. Ewa Siatkowska z Waršawskeje uniwersity, jadna z nejwěcej znatych sorabistow w Pólskej. „Som pśišeł na studium do Nimskeje, a mamý toś te casu we wjelgin dobrem spomnjeśu. Stipendiaty su tegdy bydlili gromaźe ze serbskimi studentami w starem internaśe na droze Bornaische Straße. Tam jo ta atmosfera pśecej pśijazna a pśijaśelna, jo samo familiarna była. Gaž běch swój stipendium dokóńcył, su w Serbskem instituśe w Chóśebuzu trjebali sobuźěłaśerja za linguistiske programěrowanje. Take źěło jo za mnjo było kradu zajmne. Som se to wó to městno procował a něnto źěłam w instituśe južo šesć lět na wšakich projektach.”. Matej Šekli wót uniwersity w Lublanje (Ljubljana w Słowjeńskej) jo skrotkim projekt swójeje noweje wucbnice (słowjensce: Primerjalno glasoslovje slovanskih jezikov 1: Od praindoevropščine do praslovanščine) pśedstajił, w kótarejž jo teke dosć informacijow wó dolnoserbskej rěcy. „Móje studenty w Ljubljanje mógu se wubraś ako semesterski kurs zawjeźenje do dolno- a górnoserbšćiny.” Kněz Šekli jo pódšmarnuł, kak wažne su znaśa serbšćiny za slawistow, a teke linguistow a rěcnych historikarjow. Gaž sam Matej groni, wón ma kužde lěto intensiwny kurs serbšćiny, hdyž na zmakanjach trajacyh 1 tydźen dźełoweje skupiny Słowjanskeho lingwistiskeho atlasa (Mjezynarodny slawistiski komitet) so zetka z kn. prof. Sonju Völkowu, z kotaru wóni přeco serbsce rěčachu.

Stip3
Dr. Matej Šekli pśi swójom pśednosku

 

Swěźeń serbskeje poezije

Za cas swójogo programa w Budyšynje su se stipendiaty teke wobźělili na mjazynarodnem swěźenju serbskeje poezije. Poezija w českej, ukrainskej, pólskej, ruskej a arabiskej rěcy jo se pśestajiła do serbšćiny, ale teke hynac wokoło jo serbska poezija była do drugich rěcow pśestajona. Wjele wukrajnych awtorow jo se na tych cytanjach wobźěliło. Basnikaŕ a wjeliki pśijaśel serbskego ludu Milan Hrabal z Českeje, basnikarski pórik Tatjana a Serhij Dziuba z Ukrainy a Abdelwahhab Azzawi ze Syriskej. Na swěźenju jo se teke dolnoserbski pśednosowało: Lenka alias Christiana Piniekowa ga jo cytała basni Igora Remsa z Montenegriskeje (Carnogórskeje), kótarež jo do dolnoserbšćiny pśestajił Alfred Měškank.

Stip4
Lenka cyta dolnoserbske pśebasnjenja twórbow montenegriskego basnikarja Igora Remsa

 

Dolnoserbske spiwy na swěźenju poezije

Stip5
Sobotu, 27. junija jo był ten swěźeń serbskeje poezije, a to w Radworju, w tamnej starej cerkwi. Stare dolnoserbske, ruske a nimske ludowe spiwy jo tam zespiwała dolnoserbska wuměłcowka Marion Kwicojc.

 

Serbske basni samo w arabiskej rěcy

Gójc a basnikaŕ ze Syriskeje Abdelwahhab Azzawi jo wuběgańc a bydli źinsa ze swójeju familiju w Drježdźanach. Za Serbow jo se chopił zajmowaś, ako jo pśišeł do Nimskeje. Teke basni fararja Józefa Nowaka (ten swěźeń jo był jomu pósćony a jogo basni su byli do wjele drugich słowjańskich rěcow pśestajone) jo Azzawi do arabšćiny pśebasnił a na Swěźenju poezije pśedstajił. „To jo było wjelicnje! Rědna rěc, a z dušu napórany pśełožk!” – jo groniła Mariam Abdellal, stipendiatka wót 1996 / 1997. Wóna sama jo z Egyptojskeje a źinsa bydli w Pólskej.

Stip6
Mariam Abdellal z Pólskeje a Abdelwahhab Azzawi ze Syriskej na swěźenju serbskeje poezije

H.S. & T.W.
http://www.sorabistika.de

Advertisements